DEN HAAG - De Nederlandse VN-militairen van Dutchbat hebben in 1995 in Srebrenica hun best gedaan onder moeilijke omstandigheden. Dit stelt Radovan Karadzic, toenmalig president van Republika Srpska.

© ANP

Volgens Karadzic was het ''noodzakelijk'' voor het Bosnisch-Servische leger om in actie te komen tegen de voortdurende aanvallen van Bosnische moslims vanuit de enclave Srebrenica op omliggende Servische dorpen: ''Zij doodden honderden burgers en trokken zich dan terug in de veiligheid van de 'veilige zone'.''

Het Bosnisch-Servische leger onder opperbevel van Karadzic veroverde de moslimenclave Srebrenica op 11 juli 1995. ''De tragische sterfgevallen die daarop volgden, waren noch voorzien noch gepland'', aldus Karadzic.

Joegoslavië-Tribunaal

Volgens de aanklagers van het Joegoslavië-Tribunaal moet Karadzic zich verantwoorden wegens volkerenmoord, waarvan duizenden moslims het slachtoffer werden.

Volgens Karadzic waren er ''verscheidene verrassingen'' voor de Bosnische Serviërs na de val van de enclave.

Vechten

''Wij hadden niet voorzien dat de bewoners hun huis zouden willen verlaten en dat een groot aantal mannen zou weigeren hun wapens in te leveren, zoals hun civiele leiders hadden afgesproken, en in plaats daarvan gewapend het gebied zouden verlaten en doorgaan met vechten in de omgeving van Srebrenica'', aldus Karadzic.

Dutchbat

Volgens Karadzic is Dutchbat aan ''oneerlijke'' kritiek blootgesteld voor de gebeurtenissen in Srebrenica: ''Gelet op de geringe omvang van de strijdmacht die naar Srebrenica is gestuurd, was het een missie die gedoemd was te mislukken.''

Toen de Nederlanders naar Srebrenica werden uitgezonden, ''was het bij de Verenigde Naties alom bekend dat Srebrenica geen neutraal veilig gebied was, maar een bolwerk van het Bosnische moslimleger, met een roekeloze crimineel aan het roer in de persoon van Naser Oric''.

Oric

Oric viel niet alleen omliggende Servische dorpen aan: de Bosnisch moslimmilitairen ''vergrootten ook het lijden van de eigen mensen in de enclave door woekerhandel en gesjacher'' met humanitaire hulpgoederen.

Volgens Karadzic is goed gedocumenteerd dat Oric en zijn mannen wapens kregen van buiten de enclave. ''De Bosnische moslims waren de lievelingen van de Amerikanen, die samen met de Iraniërs wapenleveranties bevorderden in weerwil van het VN-wapenembargo.''

Mandaat

Dutchbat had ''noch de menskracht noch het politieke mandaat'' om deze problemen op te lossen. ''Ik hoop dat door mijn proces het Nederlandse publiek de waarheid over deze gebeurtenissen zal ontdekken en zal begrijpen dat hun jongens hun best deden in moeilijke omstandigheden.''

Gecensureerd

Het Joegoslavië-Tribunaal staat om veiligheidsredenen slechts schriftelijke interviews toe, die door de griffie worden gecontroleerd voor publicatie. Karadzic' juridisch adviseur Peter Robinson bevestigt dat het antwoord niet is gecensureerd. Karadzic heeft er zelf voor gekozen alleen in te gaan op zijn kijk op de rol van Dutchbat.

Vragen over massagraven en het uitbreken van de oorlog in Bosnië liet hij onbeantwoord.

AMSTERDAM - De Bosnische televisiezender Federal TV heeft in de nacht van woensdag op donderdag privévideo’s van de Bosnisch-Servische ex-generaal Ratko Mladic uitgezonden, waarvan enkele mogelijk in 2008 zijn opgenomen.

'Mladic' (TV Federacije BiH)

Mladic is in 1995 door het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag aangeklaagd voor oorlogsmisdaden en genocide, onder meer in Srebrenica, maar is al jaren onvindbaar. Hij werd naar verluidt voor het laatst in 2000 gezien, tijdens een voetbalmatch in Belgrado, en kreeg volgens Servische en Britse inlichtingendiensten tot 2002 of zelfs 2004 onderdak in Bosnisch-Servische legerbasissen.

Op de uitgezonden home video’s is te zien hoe Mladic dineert, feest, zingt en danst met vrienden en familie. Er zijn beelden van het huwelijk van Mladic’ zoon Darko, en van de begrafenis van zijn dochter Ana, die in 1994 zelfmoord pleegde. Enkele beelden tonen Mladic en zijn echtgenote op een legerbasis, waar hij tafeltennis speelt en buiten rondwandelt. De beelden zijn te zien op de Servische website B92. (en onderaan dit artikel).

'Zeer recent'
Volgens de makers van het programma, die de bron van de beelden niet bekend willen maken, zijn enkele van de beelden ‘zeer recent, misschien zelfs van afgelopen winter’. Ze doelen op beelden van Mladic met zijn echtgenote en schoondochter in een wintersportgebied.

Dusan Ignjatovic, directeur van het Servische bureau voor samenwerking met het Joegoslavië-Tribunaal, reageerde in de uitzending dat de videobeelden zullen worden onderzocht, maar dat het waarschijnlijk om oude beelden gaat.

Den Haag
‘We vermoeden dat het opnames zijn die we hebben gevonden tijdens huiszoekingen in Servië, en die we hebben overgedragen aan de aanklagers in Den Haag’, zei Ignjatovic. ‘We kunnen op dit moment nog niet zeggen of het waar is dat bepaalde beelden in 2008 zijn opgenomen, maar wij denken van niet.’

De woordvoerder van de aanklagers van het Tribunaal in Den Haag zei dat ze de beelden nog niet had gezien, en later vandaag meer informatie zou geven.

De Servische minister Rasim Ljajic gaf donderdagmiddag een persverklaring uit dat de recentste beelden acht jaar geleden zijn opgenomen, en niet afgelopen winter. Hij wil weten wie de bron is die de beelden aan de media heeft doorgespeeld. ‘We hadden erop gerekend dat ze in de eerste plaats in het Tribunaal zouden verschijnen en niet op televisie’, zei hij aan persagentschap AFP.